Najdawniejsi osadnicy

Pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, kiedy zakończył się proces formowania współczesnego kształtu świata, zaczęła się wielka wędrówka plemion.

Wciągu pierwszych dziewięćdziesięciu tysięcy lat historii ludzkości, od około 100000 do 10000 lat temu, struktury społeczeństw zmieniały się w bardzo niewielkim stopniu. W owym czasie, a więc przez większą część naszych dziejów, ludzie skupiali się w nie­wielkich, rodzinnych grupkach z rzadka rozsianych po Starym Świecie. Niemniej jednak nieliczne naj­bardziej aktywne grupy zaczęły osiedlać się rów­nież w innych rejonach świata, rozpoczynając pro­ces kształtowania się ras ludzkich. Określenie „rasy" wskazuje w tym przypadku raczej na podzia­ły geograficzne niż różnice biologiczne.

Wczesne osadnictwo, czy też kolonizacja, stało się możliwe w dużej mierze właśnie dzięki zlodo­waceniom, które ustąpiły dopiero około 10 tysięcy lat temu. Zanim to nastąpiło, większą część dzi­siejszej Kanady i północną część Eurazji pokry­wały kilkusetmetrowej grubości lodowce. Ogromne ilości wody uwięzione w tych lodowych czapach sprawiły, że poziom mórz był o około 100 metrów niższy niż obecnie. Dzięki temu ludzie mogli docie­rać do miejsc, które dziś są otoczone morzem. Na przykład w Europie można było „suchą nogą" przejść z terenów dzisiejszej Francji do Anglii; we  wschodniej Azji z lądem połączone były wyspy japońskie i Jawa, istniało też przejście lądowe z Syberii na Alaskę. Dzięki takiemu lądowemu połączeniu mogły zostać zasiedlone wyspy dzi­siejszej Indonezji. Wraz z końcem epoki lodowco­wej nastąpiło podniesienie się poziomu mórz i oce-| anów i niektóre regiony, takie jak Australia czy obie Ameryki, zostały odizolowane od Eurazji, o W wyniku tego ci osadnicy, którzy zdążyli dotrzeć o do odległych zakątków świata i zostali odcięci x przez wodę, długie tysiąclecia pozostawali w izo­lacji, tworząc niezależne kultury i społeczności.