Wpływ środowiska

Pewne cechy budowy anatomicznej i zachowania społeczne ludzi i małp człekokształtnych wskazu­ją, że las był naturalnym środowiskiem ich życia. Zarówno człowiek, jak i małpy posiadają chwyt­ne kończyny przednie, a w niektórych przypad­kach, tak jak u ludzkiego noworodka, również stopy wykazują odruch chwytny.

Ponieważ w leśnej gęstwinie orientacja za pomo­cą zmysłu węchu jest utrudniona, w obu przypad­kach rozwija się zdolność widzenia stereoskopowe­go umożliwiającego właściwą ocenę odległości. Wydatnemu powiększeniu ulega także część poty­liczna półkul mózgowych, co wpływa na spraw­niejsze poruszanie się między koronami drzew.

Uderzające są także podobieństwa zachowań społecznych. W organizacji życia stadnego prowa­dzących naziemny tryb życia małp człekokształt­nych stwierdzono istnienie skomplikowanego sys­temu społecznego i form komunikacji społecznej. Tendencja do łączenia się w grupy, wspólna obro­na przed drapieżnikami i długi okres wychowywa­nia młodych to cechy typowe zarówno dla społe­czeństwa ludzkiego, jak i dla naczelnych. Małpy nadrzewne żyją w izolacji.

Szympansy i goryle

Szympansy żyją w stadach liczących nawet 100 i więcej osobników, zajmując zwykle określony obszar. W ciągu dnia członkowie stada tworzą mniejsze - liczące do sześciu osobników - grupki składające się zazwyczaj z tych samych osobni­ków. W trakcie swoich wędrówek szympansy poszukują żywności, a w przypadku odkrycia obfi­tych źródeł pożywienia, przywołują pozostałych członków stada. Dowodem bliskiego pokrewień­stwa z człowiekiem jest umiejętność wykorzystania  narzędzi w poszukiwaniu żywności. Szympansy używają patyków, aby dosięgnąć owoców lub do­kopać się do termitów; kamieni w celu rozłupania twardej łupiny owoców i do walki, a wyjątkowo nawet do polowań.

Goryle odznaczają się wśród naczelnych naj­większymi rozmiarami ciała. Z socjologicznego punktu widzenia są nawet bliższe człowiekowi, gdyż żyją w niewielkich gromadach przypominają­cych rodziny. W skład grupy, obok jednego domi­nującego samca, wchodzi kilka dorosłych samic wraz z młodymi, kilka młodych osobników i za-zwyczaj dwa dorosłe samce. W ostatnich latach | przedmiotem   szczególnego zainteresowania 1 naukowców były goryle górskie w Ruandzie. Stwierdzono, że pomimo ograniczonej przestrzeni o życiowej rzadko dochodzi do wybuchów agresji £ pomiędzy osobnikami należącymi do różnych grup. co W razie spotkania zazwyczaj ze sobą współpracu­ją lub nie zwracają na siebie uwagi. Dominujący samiec staje na tylnych kończynach i porykując, uderza się w piersi. Do niedawna uważano to za sygnał do ataku, ale jak się okazało, jest to element jednoczący grupę, a może też oznaczać wolę unik­nięcia walki. Tę formę zachowania zaobserwowano już u jednorocznych goryli, choć dojrzałość osią­gają dopiero w wieku 14 lat.